Praktyczne zastosowanie zasady adekwatności

ChemistryPraktyczne zastosowanie zasady adekwatności – zagadnienie coraz częściej poruszane podczas szkoleń i konsultacji. Zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 punkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych administrator danych przetwarzający dane powinien dołożyć szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą, a w szczególności jest obowiązany zapewnić, aby dane były adekwatne w stosunku do celów, w jakich są przetwarzane.

Interpretując powyższy przepis chciałbym przypomnieć stosunkowo odległe w czasie orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – wyrok z dnia 4 grudnia 2008 roku w sprawie S. i Marper przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, skargi nr 30562/04 i 30566/04.

Wyrok posiada znaczenie w kontekście przechowywania materiału biologicznego do badań DNA i profili DNA pomimo wydania wyroku uniewinniającego lub umorzenia postępowania oraz przechowywania odcisków palców osób uniewinnionych lub wobec których umorzono postępowanie karne.

Orzeczenie dotyczyło skarg dwóch osób.

Pierwszy skarżący:

S., został zatrzymany dnia 19 stycznia 2001 r. Miał wówczas 11 lat. Został oskarżony o rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia. W trakcie postępowania pobrano od niego odciski palców i próbki materiału genetycznego do badań DNA. W dniu 14 czerwca 2001 r. został uniewinniony.

Drugi skarżący:

M. Marper, został zatrzymany dnia 13 marca 2001 r. i oskarżony o znęcanie się nad swoją partnerką. Zabezpieczono jego odciski palców i próbki do badań DNA. Ostatecznie nie doszło do rozpoczęcia procesu sądowego, gdyż skarżący i jego partnerka  zawarli ugodę i prokurator zdecydował o umorzeniu postępowania.

Obaj skarżący po uzyskaniu korzystnych dla nich rozstrzygnięć wystąpili z wnioskami o usunięcie pobranych od nich odcisków palców i próbek materiału biologicznego do badań DNA. Policja wydała decyzję odmowną. Pomijając szczegółowy opis przebiegu postępowania chciałbym wskazać wyłącznie ostateczne rozstrzygniecie sprawy.

W pierwszej kolejności Trybunał uznał, że odciski palców, profile DNA i próbki materiału komórkowego stanowią „dane osobowe” w rozumieniu Konwencji w sprawie ochrony osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych z dnia 29 stycznia 1981 roku.

Nadto, Trybunał orzekł, że przechowywanie „na przyszłość” i na „wszelki wypadek” odcisków linii papilarnych, próbek materiału biologicznego i profili DNA osób podejrzanych, które tak jak skarżący nie zostały następnie skazane za przestępstwo, narusza zasadę proporcjonalności i nie jest „konieczne w społeczeństwie demokratycznym”.

W związku z tym, nieprawidłową praktyka jest formułowanie celu przetwarzania danych jako potencjalnego i blankietowego a przetwarzane dane osobowe muszę muszą być adekwatne dla konkretnego celu.

Tomasz Cygan

Napisz komentarz/zapytanie

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

19 − four =